Home

Onderzoek op de poolgebieden

De noordpool en de zuidpool zijn zů uitgestrekt dat we er nog lang niet alles van weten. Er van nog veel te ontdekken: over het ijs, over de planten en dieren die erop en eronder leven, over het klimaat, over de menselijke invloed op de polen.

Nederlandse wetenschappers leveren een belangrijke bijdrage aan het poolonderzoek en dus aan het vergroten van onze kennis van de noord- en zuidpool. Ze werken samen in het Nederlands Polair Programma, dat gefinancierd wordt door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

Nederlands poolonderzoek
Hoewel het de verste uithoeken van onze planeet zijn, staan de noord- en zuidpool in het middelpunt van de belangstelling. Gedurende het International Polar Year (2007-2008) reizen onderzoekers uit zestig landen naar de polen af om kennis op te doen over gebieden die sneller dan waar ook de gevolgen van klimaatverandering laten zien. Onze regering heeft zeven miljoen Euro uitgetrokken om Nederlandse wetenschappers mee te laten doen. Van tien projecten is hier te lezen aan welke onderzoeksvragen gedurende het IPY wordt gewerkt.

Veranderende dierenwereld op de noordpool
Het noordpoolgebied is rijk aan dieren op het land, in de zee en in zoetwater. De opwarming van het klimaat zal voor allerlei soorten van verschillende betekenis zijn, afhankelijk van hun leefgebied. Zo ondervinden zeezoogdieren en zeevogels bijvoorbeeld de gevolgen van veranderingen in het zee-ijs, heeft de achteruitgang van mossen en korstmossen nadelige effecten op plantenetende landdieren en betekent een hogere watertemperatuur in rivieren en meren het oprukken van concurrenten uit het zuiden.

Veranderende plantenwereld op de noordpool
Planten hebben het van nature al moeilijk in het extreme noordpoolklimaat. De bittere kou, bevroren bodems en donkere winters stellen hoge eisen aan de overlevingskracht van het groen. Veranderingen als gevolg van de opwarming van het klimaat doen er nog een schepje bovenop. Ze beÔnvloeden processen die met het arctische landschap samenhangen. Dit is te merken aan de gevolgen die inmiddels op verschillende fronten zijn te zien.

De noordpool
Het eeuwige ijs dat op de poolzeeŽn drijft zou binnen enkele tientallen jaren wel eens kunnen verdwijnen. Klimaatonderzoek suggereert dat ijsvrije zomers haast onvermijdelijk zijn.

De zuidpool
Antarctica is een continent. Het is de laatste grote landmassa op aarde dat†nog†van niemand is. Het klimaat op de zuidpool is sterk aan het veranderen. Wat gebeurt er als al dat ijs gaat smelten?

De lage landen en de poolgebieden
In de zestiende en zeventiende eeuw waren de Nederlandse poolbezoekers†ontdekkingsreizigers, handelaren en walvisjagers. Tegenwoordig gaat het vooral om de wetenschap.